Cần Thơ đẩy mạnh mô hình sử dụng phân bón hữu cơ

Cần Thơ phấn đấu đến năm 2050, diện tích trồng trọt sử dụng phân bón hữu cơ chiếm 50%. Ảnh: Minh họa.

UBND TP Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 419/KH-UBND thực hiện Đề án Phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn thành phố.

Kế hoạch nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế nguồn nguyên liệu hữu cơ sẵn có để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, giảm phát thải khí nhà kính, cân đối dinh dưỡng vô cơ - hữu cơ, duy trì và nâng cao sức khỏe đất, phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững. Qua đó, thành phố hướng đến tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tăng hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

Đặt mục tiêu cụ thể đến năm 2030

Theo kế hoạch, trong giai đoạn đến năm 2030, Cần Thơ sẽ đẩy mạnh thu gom, xử lý phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ quy mô nông hộ và xây dựng các mô hình sử dụng phân bón hữu cơ hiệu quả trên 3 nhóm cây trồng chủ lực gồm lúa, cây ăn quả và rau màu.

Thành phố phấn đấu ít nhất 80% số xã, phường sản xuất chủ lực 3 nhóm cây trồng này có mô hình sử dụng phân bón hữu cơ gắn với chuỗi giá trị đối với các sản phẩm chủ lực, đặc sản có lợi thế của địa phương.

Cùng với đó, 100% xã, phường có cán bộ kỹ thuật được tập huấn và tổ chức tập huấn cho các cơ sở buôn bán, người sử dụng về sử dụng phân bón cân đối, tiết kiệm và hiệu quả.

Về tầm nhìn đến năm 2050, Cần Thơ phấn đấu trở thành thành phố có tỷ lệ sử dụng phân bón hữu cơ cao trong khu vực. Thành phố đặt mục tiêu diện tích trồng trọt có sử dụng phân bón hữu cơ chiếm 50%, 80% số xã, phường xây dựng được mô hình sử dụng phân bón hữu cơ gắn với chuỗi giá trị đối với các sản phẩm chủ lực, đặc sản có lợi thế của địa phương.

Thành phố đồng thời phấn đấu 80% nguồn nguyên liệu sẵn có từ trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, rác thải sinh hoạt được sử dụng làm phân bón hữu cơ trong cả quy mô nông hộ và sản xuất công nghiệp.

Triển khai trên vùng sản xuất lúa, cây ăn quả và rau màu

Kế hoạch được thực hiện trong giai đoạn 2026–2030 trên địa bàn TP Cần Thơ. Đối tượng thực hiện gồm vùng sản xuất lúa với tổng diện tích khoảng 178.000 ha, vùng sản xuất cây ăn quả khoảng 40.000 ha và vùng sản xuất rau màu khoảng 10.000 ha. Người sản xuất, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh có phân bón hữu cơ, viện, trường và các tổ chức có liên quan cũng thuộc đối tượng thực hiện kế hoạch.

Thành phố sẽ điều tra, đánh giá hiệu suất sử dụng phân bón đối với 3 nhóm cây trồng lúa, cây ăn quả và rau màu. Nội dung điều tra bao gồm tình hình sản xuất, sử dụng phân bón hữu cơ, chủng loại phân bón, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, liều lượng, thời điểm và phương pháp sử dụng của nông dân.

Việc điều tra đầu kỳ nhằm đánh giá hiện trạng sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, đồng thời đánh giá bước đầu về năng suất, chất lượng sản phẩm và chi phí đầu tư để làm cơ sở xây dựng quy trình sử dụng phân bón hữu cơ phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương.

Cuối kỳ, thành phố sẽ đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch, trong đó tập trung vào sự thay đổi về tỷ lệ sử dụng phân bón hữu cơ, năng suất, chất lượng nông sản, hiệu quả kinh tế và hiệu suất sử dụng phân bón. Thành phố cũng đánh giá tác động của kế hoạch đối với môi trường, khả năng nhân rộng mô hình, mức độ chấp nhận của người sản xuất và xu hướng phát triển sản xuất, sử dụng phân bón hữu cơ trên địa bàn.

Kế hoạch cũng yêu cầu tổ chức đào tạo, tập huấn cho công chức và viên chức phụ trách nông nghiệp ở các xã, phường về quy định sản xuất và sử dụng phân bón. Người dân, chủ cơ sở buôn bán và doanh nghiệp sản xuất cũng được tập huấn, hướng dẫn sử dụng phân bón cân đối, hiệu quả theo nguyên tắc “5 đúng”, gồm đúng loại đất, đúng loại cây, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách.

Nhân rộng mô hình sử dụng phân bón hữu cơ

Cần Thơ sẽ xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất trên 3 nhóm cây trồng lúa, cây ăn quả và rau màu có sử dụng phân bón hữu cơ gắn với chuỗi giá trị. Các mô hình từng bước hướng đến nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ môi trường và phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP, GlobalG.A.P. hoặc các tiêu chuẩn phù hợp.

Thành phố khuyến khích, hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và hộ sản xuất tham gia liên kết sản xuất, sử dụng phân bón hữu cơ. Thành phố cũng xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, tận dụng phụ phẩm trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần giảm chi phí đầu vào và giảm phát thải.

Kế hoạch đề ra việc biên soạn, phổ biến tài liệu hướng dẫn kỹ thuật về thu gom, xử lý và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ quy mô nông hộ phù hợp với điều kiện địa phương. Thành phố cũng tiếp nhận, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ khoa học, công nghệ trong sản xuất phân bón hữu cơ quy mô nông hộ và quy mô hợp tác xã nhằm nâng cao hàm lượng chất hữu cơ, cải thiện độ phì đất và giảm phát thải khí nhà kính.

Cùng với đó, thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về phân bón, hướng đến đồng bộ hóa các công cụ phục vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực phân bón. Thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất, đại lý phân phối, giá cả và hướng dẫn sử dụng sẽ được số hóa để phục vụ công tác quản lý, giám sát và nhu cầu tra cứu của các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và người dân.

Thành phố cũng phát triển các mô hình nông nghiệp có sử dụng phân bón hữu cơ và phát triển sản phẩm ứng dụng công nghệ Blockchain nhằm tạo sự minh bạch thông tin, bảo đảm truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, Cần Thơ sẽ tổ chức kiểm tra và tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật trong sản xuất, buôn bán, nhập khẩu phân bón, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật.