An Giang đưa công nghệ cao vào sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp

Trình diễn gieo sạ lúa bằng drone tại xã Châu Phú (An Giang) trong ngày hội xuống giống vụ thu đông 2026. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Đưa công nghệ cao vào đồng ruộng

Ông Nguyễn Phùng Anh Vũ, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Phú, cho biết nông nghiệp tiếp tục là trụ cột kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu và những yêu cầu khắt khe hơn từ thị trường, việc thay đổi phương thức sản xuất đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Theo đó, tháng cao điểm hành động về nông nghiệp - môi trường năm nay tập trung nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân trong phát triển nông nghiệp bền vững; đồng thời khuyến khích nhân rộng các mô hình sản xuất chất lượng cao, tiết kiệm vật tư đầu vào, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Trong lĩnh vực trồng trọt, Châu Phú xác định tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh. Địa phương yêu cầu nông dân tuân thủ lịch thời vụ vụ thu đông, tham gia tập huấn về mã số vùng trồng, áp dụng quy trình sản xuất tiết kiệm vật tư và tăng cường thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trên đồng ruộng, các tuyến kênh.

Đáng chú ý, điểm nhấn của ngày hội là hoạt động trình diễn gieo sạ lúa bằng thiết bị bay không người lái (drone), cho thấy hướng đi mới trong cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.

Việc đưa drone vào sản xuất được kỳ vọng giúp giảm công lao động, nâng cao hiệu quả gieo sạ, tiết kiệm vật tư đầu vào, đồng thời tạo điều kiện để nông dân từng bước tiếp cận các phương thức canh tác hiện đại.

Theo kế hoạch, tháng cao điểm hành động về nông nghiệp - môi trường diễn ra từ ngày 24/8 đến 18/9/2026. Trong tuần đầu, địa phương tập trung tuyên truyền lịch thời vụ, tiêm phòng bệnh dại cho chó, mèo và ra quân tuần tra, bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Những tuần tiếp theo sẽ triển khai tập huấn về mã số vùng trồng, kỹ thuật sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi, thu gom bao bì thuốc BVTV, xây dựng mô hình trồng lúa kết hợp nuôi ếch; đồng thời khảo sát, tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở nuôi trồng thủy sản và lò giết mổ.

Giảm lượng giống, giảm chi phí, nâng chất lượng hạt gạo

Đối với vụ thu đông 2026, Châu Phú tổ chức xuống giống theo hai đợt, trong đó đợt 2, từ ngày 20 - 30/8, là đợt trọng điểm. Ngành chuyên môn yêu cầu nông dân xuống giống đồng loạt, dứt điểm trong khung thời gian quy định nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá.

Địa phương khuyến cáo nông dân ưu tiên các giống lúa ngắn ngày, chất lượng cao như OM5451, OM6976, OM18 và các giống lúa thơm như ST24, ST25, Jasmine 85; hạn chế sử dụng các giống có chất lượng thấp.

Trong khâu chuẩn bị đất, nông dân được khuyến cáo cày ải, phơi đất ít nhất 15 ngày trước khi gieo sạ, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ, qua đó hạn chế nguy cơ ngộ độc hữu cơ.

Đặc biệt, lượng giống gieo sạ được yêu cầu giảm xuống dưới 80 kg/ha. Đây là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế và giảm phát thải.

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, cho biết Châu Phú hiện có 5.952 ha diện tích sản xuất nông nghiệp với 3.950 hộ dân, bình quân khoảng 1,5 ha/hộ. Trong đó, diện tích lúa chất lượng cao đạt 4.471 ha; diện tích tham gia Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp đạt 3.726 ha.

Theo ông Hiệp, dù quy mô sản xuất của từng hộ còn tương đối nhỏ, địa phương vẫn có nhiều dư địa để tổ chức lại sản xuất, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung và phát triển chuỗi giá trị. Trong quá trình này, người nông dân phải được xác định là chủ thể của sự chuyển đổi.

Đại biểu và nông dân tham quan mô hình trình diễn 5 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ấp Bình Thới. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Việc giảm lượng lúa giống gieo sạ từ mức trên 200 kg/ha xuống dưới 100 kg/ha theo khuyến cáo được xem là một trong những khâu then chốt. Khi mật độ gieo sạ được kiểm soát hợp lý, cây lúa có điều kiện sinh trưởng tốt hơn, đồng thời giảm nhu cầu sử dụng phân bón và thuốc BVTV, qua đó tiết giảm chi phí sản xuất, hạn chế phát thải, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Tại Châu Phú, mô hình trình diễn 5 ha tại ấp Bình Thới thuộc Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp được xác định là khu vực tiên phong trong áp dụng cơ giới hóa đồng bộ và thiết bị bay không người lái vào sản xuất.

Để bảo đảm sản xuất an toàn trong điều kiện thời tiết chuyển mùa, các ấp, hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác được yêu cầu chủ động gia cố những tuyến đê bao xung yếu, chuẩn bị phương án bơm tiêu úng khi xuất hiện mưa lớn. Địa phương cũng lưu ý người dân không sản xuất tự phát ngoài lịch thời vụ tại những vùng trũng thấp, chưa bảo đảm an toàn đê bao.

Theo ông Trần Thanh Hiệp, chuyển đổi nông nghiệp không chỉ dừng lại ở việc thay đổi kỹ thuật canh tác mà cần hướng tới xây dựng nền kinh tế nông nghiệp tuần hoàn, tạo ra sản phẩm chất lượng, có giá trị gia tăng và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Cùng với cây lúa, Châu Phú cần chú trọng phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững, bảo vệ môi trường và xử lý nghiêm các hành vi khai thác mang tính tận diệt, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản.