Cà phê Việt Nam trước biến đổi khí hậu: Thách thức và giải pháp thích ứng

Mô hình - Kinh nghiệm 10/11/2025 17:29

ThS. Đặng Thị Ngọc

Theo dõi nnhc.vn trên

Trước những diễn biến khó lường do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên triển khai chương trình “Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Cà phê Việt Nam trước biến đổi khí hậu: Thách thức và giải pháp thích ứng

Đoàn cán bộ công ty cổ phần phân bón Bình Điền và Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên thăm vườn cà phê hộ ông Lê Thanh Trí.

Cụm từ “Biến đổi khí hậu” không còn xa lạ với chúng ta mà đang diễn ra với những hệ lụy ngày càng nghiêm trọng: nhiệt độ toàn cầu tăng, khí nhà kính tích tụ, băng tan nhanh, nước biển dâng. Báo cáo của Ủy ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cảnh báo nắng nóng, hạn hán, mưa lớn, bão lũ ngày một dữ dội và khó lường. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng ghi nhận giai đoạn 2023–2025 là nóng bất thường nhất trong lịch sử. Thời tiết cực đoan từ bão, lũ quét, sạt lở, mưa trái mùa đến sóng nhiệt, cháy rừng đang gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ, gây thiệt hại lớn về kinh tế, sức khỏe con người, an ninh lương thực và đa dạng sinh học.

Việt Nam – “điểm nóng” khí hậu

Với đặc điểm địa hình dốc, bờ biển dài, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trước biến đổi khí hậu. Giai đoạn 2024–2025, thiên tai đã gây thiệt hại đột biến, đặc biệt từ bão mạnh, lũ quét, sạt lở đất. Điển hình, bão số 3 (Yagi) năm 2024 tàn phá 26 tỉnh phía Bắc, khiến hơn 500 người chết và mất tích, gây thiệt hại gần 85.000 tỷ đồng. Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025, thiên tai tiếp tục cướp đi sinh mạng của 114 người và gây thiệt hại kinh tế trên 553 tỷ đồng.

Ở Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng sạt lở đất kết hợp với nước biển dâng đang làm quá trình xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng, đe dọa sinh kế hàng triệu nông dân. Tại Trung bộ và Tây Nguyên, năm 2024 ghi nhận đợt hạn hán khốc liệt nhất trong một thập kỷ, hàng loạt sông hồ cạn kiệt trơ đáy, hơn 20.000 ha cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó có hơn 7.000 ha cà phê đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Cây cà phê trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Tình trạng hạn hán kéo dài và mưa trái mùa ước làm giảm khoảng 15% năng suất cà phê Việt Nam, Nguyên nhân do nắng nóng kéo dài và mưa trái mùa đã làm rối loạn chu kỳ ra hoa – đậu quả của cây cà phê, hoa nở không đều, tỷ lệ rụng trái non tăng cao làm suy giảm năng suất và chất lượng hạt. Mặt khác, mưa dồn dập sau đợt nắng hạn làm rửa trôi dinh dưỡng, xói mòn, phá vỡ cấu trúc đất canh tác, cây thiết hụt dinh dưỡng, giảm sức chống chịu, sâu bệnh gia tăng.

Ông Lê Thanh Trí, nông dân trồng cà phê ở xã Kon Gang tỉnh Gia Lai chia sẻ: “Chưa bao giờ tôi thấy thương cho cây cà phê như mấy năm nay. Hạn thì nứt đất, cây khô héo, khi mưa lại ồ ạt làm quả rụng hàng loạt. Nếu không có giải pháp gì mới, nông dân chúng tôi rất khó trụ được”.

Đoàn cán bộ công ty CP phân bón Bình Điền, Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên và Trung tâm khuyến nông Quốc Gia thăm mô hình canh tác cà phê thông minh tại Tỉnh Gia Lai.

Từ thách thức đến hành động

Trước thực tế này, giải pháp kỹ thuật để thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành vấn đề sống còn cho bà con nông dân trồng cà phê. Với phương châm “luôn là bạn đồng hành của nhà nông”, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên triển khai chương trình “Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu”. Mục tiêu của chương trình hướng đến xây dựng được quy trình canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; ổn định và cải thiện độ phì nhiêu đất; tăng thu nhập cho người nông dân và các đối tác tham gia trong chuỗi sản xuất cà phê.

Không chỉ dừng ở kỹ thuật, chương trình còn tổ chức hàng loạt lớp tập huấn, chuyển giao quy trình trực tiếp cho bà con nông dân canh tác cà phê.

Hội nghị nghị sơ kết chương trình canh tác cà phê thông minh tại điểm mô hình cà phê trồng thuần xã Chư Prông tỉnh Gia Lai tháng 11/2024.

Thành công của chương trình không chỉ biến rủi ro từ biến đổi khí hậu thành động lực để áp dụng mạnh mẽ các kỹ thuật canh tác mới vào sản xuất, mà còn góp phần giữ vững vị thế của hạt cà phê Việt Nam trên trường quốc tế. Sự thành công trong ứng phó với biến đổi khí hậu đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: thích ứng với biến đổi khí hậu là con đường tất yếu để phát triển cà phê bền vững. Khi doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân cùng bắt tay, khó khăn sẽ trở thành cơ hội để đưa ngành hàng cà phê Việt Nam lên tầm cao mới.

Tags:

Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu phân bón Bình Điền Biến đổi khí hậu

Bài liên quan

Godzilla El Nino đe dọa nông nghiệp Đông Nam Á

Biến đổi khí hậu 14/05/2026 09:49

Dự báo về một chu kỳ El Nino cực mạnh đang khiến Đông Nam Á đối mặt nguy cơ hạn hán, lũ quét và khói mù nghiêm trọng trong năm 2026, đe dọa trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp, nguồn nước và an ninh lương thực của hàng trăm triệu người trong khu vực.

Nông dân trồng lúa Ấn Độ kỳ vọng hưởng lợi từ thỏa thuận tín chỉ carbon 30 triệu USD với Amazon

Hữu cơ và môi trường 12/05/2026 07:52

Một thỏa thuận tín chỉ carbon trị giá 30 triệu USD giữa tập đoàn Amazon và Liên minh Good Rice Alliance tại Ấn Độ đang mở ra kỳ vọng mới cho hàng nghìn nông dân trồng lúa, đồng thời đưa nông nghiệp trở thành lĩnh vực trung tâm trong chiến lược cắt giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng vẫn còn nhiều câu hỏi về mức lợi nhuận thực tế mà nông dân có thể nhận được từ thị trường carbon.

Công nghệ sinh học nông nghiệp bước vào giai đoạn phát triển đa tính trạng

Ứng dụng 11/05/2026 08:04

Sau gần 30 năm thương mại hóa, cây trồng công nghệ sinh học tiếp tục tăng trưởng mạnh, với diện tích canh tác toàn cầu đạt mức kỷ lục 218,7 triệu ha trong năm 2024.

Malaysia gieo mưa nhân tạo cứu vùng lúa trọng điểm trước nguy cơ mất mùa

Biến đổi khí hậu 09/05/2026 14:22

Đợt hạn hán kéo dài tại miền bắc Malaysia đang đẩy ngành sản xuất lúa gạo nước này vào tình trạng báo động, buộc chính phủ triển khai các chiến dịch gieo mây tạo mưa nhằm cứu vụ mùa và bảo đảm an ninh lương thực. Nhiều cánh đồng lúa tại khu vực được xem là vựa lúa quốc gia rơi vào cảnh khô nứt, trong khi mực nước hồ chứa giảm mạnh do lượng mưa xuống thấp kéo dài.

Trung Quốc có thể tạo cú sốc mới với nông nghiệp và chuỗi lương thực toàn cầu

Thị trường 09/05/2026 08:40

Sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng, chiến lược tự chủ lương thực và các chính sách an ninh thực phẩm của Trung Quốc đang định hình lại thị trường nông nghiệp toàn cầu. Với dân số hơn 1,4 tỷ người và mức tiêu thụ protein ngày càng tăng, Trung Quốc được dự báo sẽ tạo ra “China Shock 3.0” đối với kinh tế lương thực thế giới, tác động trực tiếp tới xuất khẩu nông sản, giá lương thực và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nông dân Nhật Bản chuyển sang trồng bơ khi biến đổi khí hậu làm ấm đất

Biến đổi khí hậu 05/05/2026 14:31

Nhiệt độ gia tăng đang làm thay đổi cấu trúc canh tác tại Nhật Bản, buộc nhiều nông dân trồng cam quýt phải chuyển sang các loại cây nhiệt đới như bơ. Xu hướng này phản ánh rõ tác động của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp, đồng thời đặt ra bài toán thích ứng dài hạn cho ngành trồng trọt.

CÁC TIN BÀI KHÁC

Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị – nâng tầm sản phẩm địa phương

Mô hình - Kinh nghiệm 10/05/2026 14:32

Nông nghiệp hiện nay đang hướng tới sản xuất hàng hoá quy mô lớn theo hướng bền vững, an toàn, chất lượng cao và tăng sức cạnh tranh sản phẩm nông sản trên thị trường. Đối với tỉnh Cao Bằng, việc xây dựng và phát triển chuỗi liên kết sản xuất được xem là hướng đi quan trọng và cần thiết. Mô hình liên kết chuỗi giá trị không chỉ giúp người dân thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất kinh tế hàng hoá, hiệu quả mà còn tạo cơ hội nâng tầm sản phẩm địa phương. Thông qua liên kết chuỗi giá trị, nông sản được xây dựng thương hiệu, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, gia tăng giá trị và có đầu ra ổn định, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững.

Thương hiệu chè Bình Sơn “vươn mình” từ vùng đất “cằn cỗi”

Mô hình - Kinh nghiệm 09/05/2026 16:24

Từ những búp chè non trên những quả đồi cằn cỗi tại xã Thọ Bình (Thanh Hóa), bằng sự chăm sóc tỉ mỉ, người dân đã từng bước nâng quy trình trồng, chăm sóc và chế biến chè thành những sản phẩm chất lượng cao và giá trị gia tăng, đưa thương hiệu chè Bình Sơn vươn lên đạt chuẩn OCOP 4 sao.

Người tiên phong chăn nuôi lợn sạch theo hướng an toàn sinh học

Mô hình - Kinh nghiệm 09/05/2026 08:50

Trong phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi của cả nước, ông Nguyễn Văn Thục ở tỉnh Ninh Bình được biết đến là một trong những điển hình tiêu biểu. Với tư duy đổi mới và mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật, ông đã xây dựng thành công mô hình chăn nuôi lợn sạch theo hướng an toàn sinh học, mang lại hiệu quả kinh tế cao và góp phần thay đổi cách làm nông nghiệp truyền thống.

Macca sẽ thành cây trồng chủ lực ở Lạng Sơn

Mô hình - Kinh nghiệm 08/05/2026 11:23

Hiện tỉnh Lạng Sơn có khoảng 1.075 ha macca, chủ yếu ở các khu vực Lộc Bình, Tràng Định, Gia Bình, Cao Lộc, Văn Lãng, trong đó, các giống macca chủ yếu có xuất xứ từ Australia và Trung Quốc.

Tận dụng phụ phẩm trứng để nâng hiệu quả nuôi tôm thẻ chân trắng

Mô hình - Kinh nghiệm 08/05/2026 11:14

Phụ phẩm trứng là nguồn nguyên liệu giàu cholesterol và phospholipid có sinh khả dụng cao, đáp ứng chính xác nhu cầu sinh lý của tôm thẻ chân trắng, đồng thời mở ra hướng đi bền vững thay thế các nguyên liệu biển truyền thống.

Lâm Đồng đề xuất phát triển khu thương mại tự do, tạo đột phá cho kinh tế nông nghiệp

Mô hình - Kinh nghiệm 07/05/2026 08:01

Việc nghiên cứu xây dựng khu thương mại tự do (TMTD) tại Lâm Đồng đang được xem là một bước đi chiến lược nhằm tạo động lực mới cho phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Theo đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, mô hình này không chỉ phù hợp với định hướng phát triển chung mà còn mở ra nhiều cơ hội nâng cao giá trị nông sản và hội nhập thị trường quốc tế.

Người Dao Tiền từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi gà chọi thả vườn

Mô hình - Kinh nghiệm 04/05/2026 16:10

Những năm gần đây, ngành chăn nuôi đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn to lớn về các loại dịch bệnh, giá cả thị trường, việc làm chủ kỹ thuật, chủ động quy trình sản xuất trở thành yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh tế. Trang trại chăn nuôi gà chọi của gia đình anh Bàng Văn Lâm tại thôn Lương Thiện, xã Lương Sơn, tỉnh Thanh Hóa là một ví dụ điển hình cho hướng đi này.

Khuyến nông chuyển hướng xanh: Nâng hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân

Mô hình - Kinh nghiệm 04/05/2026 10:44

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Hiệu quả từ mô hình trồng dứa liên kết ở Thượng Đức

Mô hình - Kinh nghiệm 30/04/2026 14:05

Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng và khí hậu, người dân xã Thượng Đức, tỉnh Hà Tĩnh đã mạnh dạn phát triển mô hình trồng dứa liên kết với doanh nghiệp, bước đầu mang lại thu nhập cao, vượt trội so với nhiều cây trồng truyền thống.

Mô hình hữu cơ Xuân Nam: Hướng đi bền vững cho nông nghiệp Đà Nẵng

Mô hình - Kinh nghiệm 30/04/2026 11:12

Mô hình hữu cơ Xuân Nam tại Đà Nẵng giúp nông dân tăng thu nhập, bảo vệ môi trường và xây dựng chuỗi sản xuất minh bạch, bền vững.

Quảng Trị: Hiệu quả mô hình sản xuất lúa chất lượng cao TH998 gắn với liên kết tiêu thụ

Mô hình - Kinh nghiệm 29/04/2026 15:28

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị vừa phối hợp với HTX nông nghiệp Mỹ Lộc Thượng (xã Lệ Thủy) tổ chức hội nghị đầu bờ đánh giá hiệu quả mô hình sản xuất lúa chất lượng cao TH998 gắn với liên kết tiêu thụ…

Từ ruộng mặn Cà Mau vươn lên gạo ngon nhất miền Tây

Mô hình - Kinh nghiệm 29/04/2026 15:27

Sinh ra từ những vùng đất nhiễm mặn ven biển Cà Mau, giống lúa BL9 đã đi một hành trình đặc biệt, từ thử nghiệm trên mô hình lúa – tôm đến danh hiệu “gạo ngon nhất Đồng bằng sông Cửu Long” năm 2026. Không chỉ là câu chuyện về một giống lúa, BL9 còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp miền Tây nơi giá trị được tạo nên từ sự thích nghi với thiên nhiên.

XEM THÊM