Đắk Lắk khai thác hiệu quả phụ phẩm chăn nuôi để phát triển phân bón hữu cơ

Đắk Lắk định hướng phát triển chăn nuôi công nghệ cao gắn với kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm sản xuất phân bón hữu cơ, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. (Ảnh minh hoạ)

Chuyển hướng từ tăng đàn sang nâng cao giá trị

Theo Thông báo số 499/TB-UBND ngày 21/10/2026 về kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đỗ Hữu Huy tại buổi làm việc rà soát tình hình hoạt động các dự án chăn nuôi, tỉnh đánh giá ngành chăn nuôi thời gian qua đã có bước phát triển, từng bước hình thành các vùng chăn nuôi tập trung và thu hút sự quan tâm của một số nhà đầu tư.

Tuy nhiên, sự phát triển vẫn chưa đồng bộ theo chuỗi giá trị. Mối liên kết giữa vùng nguyên liệu, thức ăn chăn nuôi, sản xuất, chế biến, logistics, phân phối và tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế. Công nghiệp chế biến sâu chưa tương xứng với tiềm năng; hệ thống kho lạnh, logistics lạnh, hạ tầng nguồn nước, quản lý môi trường, tái sử dụng tài nguyên và chuyển đổi số chưa được tổ chức đồng bộ.

Trước thực tế này, UBND tỉnh xác định dư địa phát triển của ngành chăn nuôi không chỉ nằm ở việc tăng quy mô đàn vật nuôi, mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu, tổ chức chuỗi sản xuất khép kín, ứng dụng khoa học công nghệ và mở rộng thị trường.

Định hướng phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi gắn với chế biến thực phẩm được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Tỉnh yêu cầu việc thu hút, lựa chọn dự án phải có chọn lọc, phù hợp quy hoạch, điều kiện tự nhiên, hạ tầng, nguồn nước, sử dụng đất, khoảng cách an toàn và yêu cầu an sinh xã hội. Các dự án quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn sinh học, có khả năng tổ chức chuỗi giá trị đồng bộ và tạo tác động lan tỏa sẽ được ưu tiên.

Đặc biệt, Đắk Lắk định hướng thu hút các dự án gắn với chế biến sâu ngay tại địa phương, hình thành chuỗi liên kết từ con giống, thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi, chế biến, bảo quản đến phân phối và tiêu thụ. Đây là hướng đi nhằm hạn chế tình trạng sản xuất phân tán, gia tăng giá trị sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi.

Tận dụng phụ phẩm trong sản xuất để chế biến phân bón hữu cơ, góp phần cải tạo đất và phát triển nông nghiệp bền vững. (Ảnh minh hoạ)

Tận dụng phụ phẩm, phát triển phân bón hữu cơ

Một nội dung đáng chú ý trong định hướng của tỉnh là khai thác hiệu quả phụ phẩm, chất thải, tài nguyên nước và năng lượng sinh học để phát triển phân bón hữu cơ, dịch vụ môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Theo đó, hoạt động chăn nuôi không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh sản xuất thịt và các sản phẩm có nguồn gốc động vật, mà còn gắn với khả năng tái sử dụng tài nguyên, giảm chất thải và tạo ra các giá trị kinh tế bổ sung.

Việc tận dụng phụ phẩm chăn nuôi để phát triển phân bón hữu cơ, nếu được tổ chức đúng quy trình kỹ thuật và kiểm soát chất lượng, có thể góp phần bổ sung nguồn vật tư cho sản xuất trồng trọt, giảm áp lực xử lý chất thải và thúc đẩy kết nối giữa các lĩnh vực trong nông nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào công nghệ xử lý, quy trình vận hành và việc đáp ứng các yêu cầu về môi trường, an toàn sinh học.

UBND tỉnh yêu cầu các dự án chăn nuôi phải gắn chặt với bảo đảm an ninh nguồn nước, hệ thống xử lý môi trường, hạ tầng thú y, vùng an toàn dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu phục vụ quản lý chuỗi giá trị.

Tỉnh đồng thời hạn chế xem xét những dự án chỉ tập trung vào chăn nuôi đơn thuần, thiếu định hướng chế biến sâu, liên kết chuỗi, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và bảo vệ môi trường.

Đối với các mô hình thí điểm, địa phương khuyến khích lựa chọn dự án có quy mô đủ lớn, có khả năng chứng minh hiệu quả về kinh tế, kỹ thuật, môi trường và quản trị. Kết quả thực hiện sẽ là cơ sở để tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách và từng bước nhân rộng những mô hình phù hợp.

(Ảnh minh hoạ )

Tăng cường hậu kiểm, làm rõ hiệu quả từng dự án

Để triển khai định hướng trên, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát thực chất hiệu quả phát triển chăn nuôi, làm rõ quy mô, hiệu quả kinh tế - xã hội, chuỗi giá trị, tác động môi trường và tình hình dịch bệnh.

Cơ quan chuyên môn có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất khu vực phù hợp phát triển chăn nuôi tập trung quy mô lớn, đồng thời xây dựng giải pháp thu hút các dự án chế biến sâu, nhất là trong lĩnh vực chăn nuôi lợn. Công tác kiểm tra, hậu kiểm việc chấp hành quy định về thú y, an toàn sinh học, phòng chống dịch bệnh và bảo vệ môi trường cũng được yêu cầu tăng cường.

Sở Tài chính được giao rà soát, phân loại các hồ sơ dự án đang tiếp nhận, thẩm định và còn tồn đọng; làm rõ tình trạng pháp lý, năng lực nhà đầu tư, công nghệ, tiến độ thực hiện và hiệu quả kinh tế - xã hội để đề xuất phương án xử lý phù hợp.

UBND các xã, phường phải thống kê đầy đủ số lượng dự án, cơ sở chăn nuôi, tổng đàn, tình hình thực hiện nghĩa vụ tài chính, sử dụng đất, lao động, môi trường, dịch bệnh và phản ánh của người dân. Các địa phương cũng có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý hoặc kiến nghị xử lý những vi phạm về chăn nuôi, xả thải và môi trường.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp đánh giá khả năng vận hành thực tế của công nghệ, nhất là công nghệ xử lý chất thải, nước thải, khí thải và mùi hôi. Các cơ quan thống kê, thuế có trách nhiệm cung cấp, đối soát số liệu về giá trị sản xuất, lao động, doanh thu, nghĩa vụ tài chính và mức đóng góp ngân sách của các dự án.

Việc rà soát đồng bộ từ quy hoạch, pháp lý, công nghệ đến hiệu quả kinh tế và môi trường được kỳ vọng giúp Đắk Lắk lựa chọn đúng các dự án có chất lượng, hạn chế đầu tư thiếu liên kết, đồng thời thúc đẩy hình thành chuỗi chăn nuôi - chế biến thực phẩm theo hướng hiện đại.

Với định hướng gắn sản xuất với chế biến sâu, tái sử dụng phụ phẩm và kiểm soát môi trường, Đắk Lắk đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng tăng trưởng ngành chăn nuôi. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối giữa chăn nuôi và trồng trọt, thúc đẩy sử dụng tài nguyên hiệu quả, mở rộng cơ hội phát triển phân bón hữu cơ và từng bước xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn, bền vững.