Trụ sở UBND Phường Phù Liễn tại 618 Nguyễn Lương Bằng, phường Phù Liễn, TP. Hải Phòng.

Từ khát vọng nông nghiệp sạch

Kể từ ngày 1/7/2025, UBND cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng được giao trực tiếp thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân. Với quyết tâm cao và sự đồng hành của các đơn vị liên quan, hoạt động trên đang dần đi vào ổn định và đạt được hiệu quả.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, chỉ riêng trong tháng 7/2025, tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã và các cơ quan chuyên môn về đất đai trên địa bàn hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp với khoảng 21.000 hồ sơ về đất đai.

Tuy nhiên, theo đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng cho biết, mặc dù kết quả phục vụ của trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã và hệ thống văn phòng đăng ký đất đai cơ bản đáp ứng được yêu cầu của người dân và doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, tuy nhiên đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã trực tiếp giải quyết các hồ sơ về đất đai còn hạn chế, chưa được kiện toàn đầy đủ và chưa được tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ. Trang thiết bị làm việc còn lạc hậu cần phải thay thế, nâng cấp.

Trường hợp gia đình ông Trần Văn Phụng trú tại phường Bắc Hà, quận Kiến An nay là phường Phù Liễn, thành phố Hải Phòng là một minh chứng điển hình gian nan trên “con đường” xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Không chỉ là một người dân địa phương thuần túy, ông Phụng còn là chủ một cơ sở tâm huyết với những đầm sen. Với mong muốn nâng tầm giá trị nông sản, ông dự định đầu tư máy móc để chế biến sâu các sản phẩm trà sen, mứt sen. Thế nhưng, vận hành một mô hình bài bản cần nguồn vốn lớn, mà chìa khóa để mở “cánh cửa” tín dụng ngân hàng là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lại đang nằm ngoài tầm với.

Hình ảnh hơn 5ha diện tích đầm sen của gia đình ông Trần Văn Phụng đang canh tác

Dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với nhà nước, đã được bàn giao đất, đã cầm trên tay những tờ phiếu thu từ thập niên 80, biên bản giao đất của hợp tác xã, xác nhận của chính quyền địa phương qua các thời kỳ nhưng giấc mơ sở hữu "sổ đỏ" của gia đình ông Trần Văn Phụng vẫn chưa thể thành hiện thực. Đằng sau những lá đơn kêu cứu là một ma trận hồ sơ với nhiều tình tiết pháp lý chồng chéo, khiến giấc mơ khởi nghiệp nông nghiệp sạch của người nông dân rơi vào ngõ cụt.

Theo hồ sơ, ngày 23/05/2025, gia đình ông Phụng nộp hồ sơ xin cấp GCN QSDĐ cho thửa đất 216m² tại tổ dân phố Đồng Tử 3. Tuy nhiên, thay vì nhận được kết quả theo giấy hẹn, gia đình ông lại nhận về một chuỗi các văn bản trả hồ sơ và phiếu xin lỗi vì sự chậm trễ.

Đến hẹn trả kết quả ông đã nhiều lần liên hệ với cán bộ trực tiếp giải quyết hồ sơ, sau khi chờ đợi quá lâu 05/09/2025 phía ông Phụng đã làm thủ tục gửi Đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng thì lập tức Phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị do ông Bùi Anh Phong làm Trưởng phòng đã ký một số văn bản.

Đến hẹn trả kết quả ông đã nhiều lần liên hệ với cán bộ trực tiếp giải quyết hồ sơ, sau khi chờ đợi quá lâu 05/09/2025 phía ông Phụng đã làm thủ tục gửi Đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng thì lập tức Phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị do ông Bùi Anh Phong làm Trưởng phòng đã ký một số văn bản. Trong đó, tại văn bản số 127/KT,HT&ĐT (16/09/2025): Trả hồ sơ với lý do các giấy tờ chưa đồng nhất; văn bản số 01/KT,HT&ĐT (13/10/2025): Phiếu xin lỗi của Phòng Kinh tế, Hạ tầng & Đô thị thừa nhận việc giải quyết hồ sơ quá thời hạn quy định và văn bản số 216/KT,HT&ĐT (11/11/2025): Tiếp tục khẳng định chưa đủ căn cứ để cấp sổ.

“Điểm nghẽn”: Hồ sơ cũ và quy hoạch mới

Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là nghĩa vụ của Nhà nước nhằm bảo hộ quyền sở hữu của người dân. Việc để xảy ra tình trạng chậm trễ kéo dài là một khiếm khuyết trong quản lý hành chính cần sớm khắc phục. Một bộ máy hành chính công tâm, minh bạch và hiện đại sẽ là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.

Sự việc trở nên căng thẳng khi có sự “vênh nhau” giữa tài liệu của người dân cung cấp và hồ sơ quản lý của địa phương. Ông Phụng đưa ra các bằng chứng "sống" như: Phiếu thu số 26 ngày 10/6/1988 nộp lệ phí đất thổ cư, Biên bản giao đất của HTX Đồng Sơn năm 1990, Biên bản xác minh nguồn gốc đất của UBND phường Phù Liễn cũ xác nhận ngày 19/01/2014, biên bản của Hội đồng đăng ký đất đai của UBND phường Bắc Hà (nay là phường Phù Liễn) cùng các giấy tờ khác của chính quyền địa phương xác nhận đã có hiệu lực pháp luật. Thế nhưng, tại văn bản số 127, ông Bùi Anh Phong là Trưởng phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Phù Liễn cho rằng, tại phiếu thu số 26 của gia đình ông Phụng "không thể hiện vị trí thửa đất" mặc dù đây chỉ là phiếu thu tiền chứng minh người dân đã nộp tiền vào ngân sách nhà nước, trích đo năm 1994 có dấu hiệu "tạo lập sai thời điểm" do tại thời điểm đó (1994) chưa thành lập UBND phường Phù Liễn, mặc dù phóng viên thẩm thị tận mắt là dòng chữ “phường” đó là chữ in máy chứ không phải viết tay.

Đặc biệt, "gáo nước lạnh" dội vào hy vọng của gia đình ông Phụng là Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị đưa ra căn cứ đối chiếu với Quy hoạch phân khu quận Kiến An đến năm 2040 (phê duyệt ngày 14/06/2025), lý do đưa ra là phần diện tích ông Phụng đang sử dụng được quy hoạch là đất giao thông, không phù hợp với quy hoạch đất ở.

Người dân kêu cứu: "Có hay không việc lạm quyền?"

Bức xúc trước việc bị trả hồ sơ, ông Phụng cho rằng cơ quan chức năng đang cố ý áp dụng sai quy định pháp luật. Ông viện dẫn Khoản 1 Điều 140 Luật Đất đai 2024 cho rằng gia đình sử dụng đất ổn định, có nhà ở và không tranh chấp nên đủ điều kiện cấp sổ mà không phải nộp tiền sử dụng đất. Ông còn cho biết gia đình ông mua đất của gia đình anh họ là ông Trần Văn Tú, ông Tú đã nộp đầy đủ tiền vào ngân sách nhà nước, được bàn giao đất theo quy định được các cấp có thẩm quyền làm chứng và xác nhận, sau khi được giao đất ông Tú ăn ở trên thửa đất đó sau này gia đình ông Tú gặp khó khăn nên chuyển nhượng lại cho gia đình tôi điều này cả làng cả xóm đều biết. Mặc dù đã nộp thuế đầy đủ nhưng ông Bùi Anh Phong yêu cầu gia đình ông Phụng phải cung cấp giấy tờ nộp thuế và quy chụp cho gia đình tôi là sử dụng thửa đất trên từ năm 2006 mà không đi xác minh.

Trong đơn kêu cứu, ông Phụng nhấn mạnh: "Việc dẫn dắt đưa đất ở hợp pháp của gia đình tôi vào diện vi phạm pháp luật tại Điều 139 Luật Đất đai 2024 là hành vi áp đặt, lạm quyền, gây thiệt hại nghiêm trọng đến kinh tế gia đình". Không những thế sau khi phía ông Phụng nộp Đơn khiếu nại ngày 05/9/2025 để khiếu nại nhưng đến nay Chủ tịch UBND phường Phù Liễn chưa một lần đối thoại, trao đổi hay phản hồi.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam lãnh đạo Trung tâm hành chính công phường Phù Liễn cho biết: “Trung tâm hành chính công là đầu mối, việc tiếp nhận, trả hồ sơ, kết quả là thuộc chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của Trung tâm hành chính công, điều này đã được quy định rõ ràng. Trung tâm hành chính công không được phép uỷ quyền cho các phòng khác”.

Chủ tịch UBND phường Phù Liễn, ông Phạm Văn Diện cho biết: “Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị là phòng chuyên môn; quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là nộp vào bộ phận một cửa, Phòng Kinh tế, hạ tầng, đô thị kiểm tra, thẩm định nếu không đủ điều kiện thì căn cứ vào quy định nếu hồ sơ không đủ điều kiện thì đề nghị Trung tâm hành chính công trả lại hồ sơ cho công dân”.

Tại Điều 4, Quyết định số 02/2025/QĐ-UBND của UBND phường Phù Liễn ngày 11/7/2025 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể về các nhóm lĩnh vực của Phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị như sau: “…Thẩm định hồ sơ về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất; kiểm tra hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu và tham mưu để Uỷ ban Nhân dân phường thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho các đối tượng thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân phường;…”

Vụ việc của gia đình ông Trần Văn Phụng là điển hình cho những vướng mắc về đất đai do lịch sử để lại, nơi giữa cái lý của cơ quan quản lý và cái tình, cái bằng chứng của người dân vẫn chưa tìm được tiếng nói chung. Khi quy hoạch đô thị 2040 "đè" lên những mảnh đất đã được sử dụng ổn định từ năm 1988, người nông dân cần một câu trả lời thỏa đáng và một giải pháp thấu tình đạt lý hơn là những phiếu xin lỗi vì chậm trễ.

Thiết nghĩ, UBND phường Phù Liễn và các cơ quan ban ngành liên quan cần tổ chức đối thoại trực tiếp, rà soát kỹ lưỡng nguồn gốc đất để đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân, tránh để một người dân có khát vọng làm nông nghiệp sạch bị bóp nghẹt bởi những “nút thắt” hành chính.