Năng lượng xanh soán ngôi than đá: Kỷ nguyên mới cho điện toàn cầu

Năng lượng tái tạo, như mặt trời, gió, địa nhiệt và sinh khối, không chỉ có trữ lượng dồi dào và chi phí thấp, mà còn vượt trội hơn so với các nguồn năng lượng truyền thống đang dần cạn kiệt.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa công bố báo cáo dự báo sản lượng năng lượng tái tạo sẽ vượt qua điện than vào năm 2025, trở thành nguồn cung cấp điện lớn nhất toàn cầu. Theo IEA, tiêu thụ điện toàn cầu được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ khoảng 4% trong cả năm 2024 và 2025.

Ấn Độ trở thành quốc gia dẫn đầu về tăng trưởng nhu cầu điện, với mức tăng ấn tượng 8% trong năm nay. Trung Quốc, dù chậm lại so với năm 2023, vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện đáng kể 6%. Nhu cầu sử dụng điều hòa không khí do nhiệt độ toàn cầu tăng cao cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) là những yếu tố chính thúc đẩy tăng trưởng này.

Sản lượng năng lượng tái tạo, bao gồm điện gió, điện mặt trời, thủy điện và các nguồn khác, dự kiến tăng 5% trong năm 2024, chiếm 35% tổng sản lượng điện toàn cầu vào năm 2025. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên năng lượng sạch vượt qua than đá về thị phần, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của năng lượng tái tạo trong việc đáp ứng nhu cầu điện toàn cầu.

Tuy nhiên, IEA cũng cảnh báo rằng sản lượng nhiệt điện than toàn cầu vẫn có thể tăng ít nhất 1% trong năm nay, chủ yếu do tình hình sản lượng thủy điện, đặc biệt ở Trung Quốc. Điều này có thể dẫn đến lượng khí thải carbon từ ngành điện toàn cầu tăng nhẹ trước khi giảm trở lại vào năm 2025.

Tiêu thụ than toàn cầu đạt mức cao nhất mọi thời đại vào năm 2023, chủ yếu do nhu cầu từ Trung Quốc và Ấn Độ. Tuy nhiên, sự phục hồi của thủy điện và tốc độ triển khai năng lượng mặt trời và gió nhanh chóng đang làm chậm lại tốc độ tăng trưởng sử dụng than ở Trung Quốc.

Ở châu Âu, tiêu thụ than đang giảm mạnh do nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính. Xu hướng này cũng diễn ra ở Mỹ và Nhật Bản, mặc dù với tốc độ chậm hơn.

IEA dự báo nhu cầu than toàn cầu có thể sẽ không thay đổi trong năm 2025, nhưng việc tiếp tục triển khai nhanh chóng năng lượng tái tạo và sự phục hồi của thủy điện đang gây áp lực đáng kể lên việc sử dụng than.

Báo cáo của IEA cũng cho thấy khối lượng than thương mại toàn cầu đang ở mức cao nhất, với Việt Nam dự kiến sẽ vượt qua Đài Loan để trở thành nhà nhập khẩu than lớn thứ 5 thế giới vào năm 2024.

Pin vĩnh cửu từ hydro hữu cơ: Bước đột phá xanh cho năng lượng tái tạo

AI: Cuộc cách mạng công nghệ hay "cơn ác mộng" năng lượng xanh?

Trung Quốc dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo nhưng vẫn phụ thuộc vào than đá