Số hóa kinh tế vườn, mở dư địa tăng trưởng mới cho Đà Nẵng

Hội thảo “Chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại” tại Đà Nẵng.

Từ những khu vườn truyền thống đến không gian kinh tế mới

Ngày 2/10, tại xã Tiên Phước, UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo “Chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại thành phố Đà Nẵng”.

Hội thảo đặt ra yêu cầu đưa công nghệ số tham gia sâu hơn vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, từ quản lý vùng trồng, theo dõi quy trình chăm sóc, truy xuất nguồn gốc đến quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.

Theo các chuyên gia, chuyển đổi số trong kinh tế vườn không đơn thuần là đưa sản phẩm lên mạng xã hội hay các sàn thương mại điện tử. Quan trọng hơn là hình thành được hệ thống dữ liệu về nhà vườn, trang trại, sản phẩm và vùng sản xuất, qua đó giúp người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thêm công cụ để tổ chức sản xuất, kết nối thị trường.

Tiên Phước là một trong những địa bàn có nhiều điều kiện để triển khai hướng đi này. Địa phương có truyền thống phát triển kinh tế vườn với nhiều loại cây trồng đặc trưng như măng cụt, lòn bon, cau, bưởi da xanh, sầu riêng và hồ tiêu.

Đến tháng 6/2026, xã Tiên Phước có hơn 1.768 ha kinh tế vườn, với 1.317 hộ có diện tích vườn từ 1.000 m² trở lên. Trong đó, 136 vườn đạt tiêu chí vườn mẫu. Thu nhập bình quân từ kinh tế vườn, trang trại đạt khoảng 170 triệu đồng/ha, đóng góp khoảng 42% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của địa phương.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thanh Hồng cho biết, Đà Nẵng có hơn 150.000 vườn, trang trại; riêng Tiên Phước có 1.317 vườn với nhiều sản phẩm đặc trưng.

Không chỉ sản xuất nông sản, nhiều khu vườn ở Tiên Phước còn có lợi thế về cảnh quan, nhà cổ, văn hóa làng quê và các giá trị bản địa. Đây là cơ sở để địa phương từng bước kết hợp kinh tế vườn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm.

Trong giai đoạn 2021-2025, Tiên Phước đã hỗ trợ phát triển 370 mô hình kinh tế vườn, trang trại, trong đó có 367 vườn và 3 trang trại, với tổng kinh phí hơn 15 tỷ đồng.

Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn phân tán, phương thức tiêu thụ của nhiều hộ vẫn phụ thuộc vào thị trường truyền thống. Việc thiếu dữ liệu, thiếu liên kết giữa các hộ sản xuất và doanh nghiệp cũng khiến khả năng mở rộng thị trường của sản phẩm địa phương còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được kỳ vọng tạo thêm một lớp giá trị mới cho kinh tế vườn. Một khu vườn không chỉ được nhận diện bằng diện tích và sản lượng mà còn có thể được số hóa về vị trí, sản phẩm, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, hình ảnh và câu chuyện văn hóa gắn với vùng đất.

Đây là cơ sở để người tiêu dùng có thể tiếp cận trực tiếp thông tin sản phẩm, doanh nghiệp tìm kiếm vùng nguyên liệu, còn du khách có thêm thông tin để lựa chọn các điểm đến trải nghiệm.

Số hóa chuỗi giá trị, mở đường cho nông sản và du lịch

Tại hội thảo, chuyển đổi số được đặt trong mối quan hệ với toàn bộ chuỗi giá trị của kinh tế vườn, từ sản xuất đến tiêu thụ và dịch vụ.

Một trong những hướng được đề xuất là xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số về nhà vườn và trang trại trên địa bàn thành phố. Hệ thống này có thể tích hợp thông tin về vị trí, diện tích, cây trồng, sản phẩm, tiêu chuẩn sản xuất và các dịch vụ đi kèm.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, việc quản lý và kết nối giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị sẽ thuận lợi hơn. Người dân có thể giới thiệu sản phẩm đến khách hàng thông qua các nền tảng số; doanh nghiệp có thể tìm kiếm vùng nguyên liệu và xây dựng chuỗi liên kết; cơ quan quản lý có thêm cơ sở để theo dõi, hỗ trợ và hoạch định chính sách.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu đề nghị các sở, ngành, địa phương phối hợp triển khai những giải pháp chuyển đổi số cụ thể cho nhà vườn, trang trại. Thành phố định hướng lựa chọn một số mô hình để triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu tham quan, tìm hiểu các sản phẩm OCOP và sản phẩm từ kinh tế vườn được trưng bày tại hội thảo. (Ảnh: QV)

Cùng với số hóa hoạt động sản xuất, việc đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các kênh phân phối hiện đại cũng được xem là giải pháp mở rộng đầu ra.

Đối với những sản phẩm có lợi thế đặc trưng như hồ tiêu Tiên Phước, măng cụt, lòn bon hay các sản phẩm OCOP, việc cung cấp đầy đủ thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và câu chuyện sản phẩm có thể giúp nâng cao khả năng nhận diện trên thị trường.

Đáng chú ý, kinh tế vườn còn được kỳ vọng trở thành một phần của chuỗi du lịch nông nghiệp. Thay vì chỉ bán nông sản, chủ vườn có thể cung cấp thêm dịch vụ tham quan, trải nghiệm thu hoạch, tìm hiểu quy trình canh tác, thưởng thức đặc sản hoặc khám phá không gian văn hóa nông thôn.

Với cách tiếp cận này, giá trị kinh tế không chỉ được tạo ra từ sản lượng cây trồng mà còn đến từ dịch vụ, trải nghiệm và thương hiệu của vùng đất.

Tiên Phước đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 2.200 ha kinh tế vườn, xây dựng ít nhất 200 vườn mẫu và nâng thu nhập bình quân từ kinh tế vườn, trang trại lên khoảng 200 triệu đồng/ha. Địa phương cũng định hướng phát triển thêm sản phẩm OCOP, mở rộng kênh tiêu thụ trên các nền tảng số và gắn kinh tế vườn với du lịch sinh thái.

Ở quy mô toàn thành phố, việc thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực này được đặt trong mục tiêu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số, góp phần nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Từ những khu vườn sản xuất truyền thống, Đà Nẵng đang hướng đến hình thành những không gian kinh tế đa giá trị, nơi nông sản, dữ liệu, thương mại và du lịch có thể kết nối với nhau. Nếu được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số sẽ tạo thêm công cụ để kinh tế vườn nâng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và trở thành một động lực mới cho phát triển kinh tế nông thôn.